بازار خودرو
خودروهای تمامبرقی از بنزینیها جلو زدند؛ تغییر بازار خودرو در اتحادیه اروپا
نویسنده: مدیر سایت ·

آمار نهماهه ۲۰۲۶ از جابهجایی مهمی در ثبت خودروهای نو اتحادیه اروپا خبر میدهد. اما پشت این تیتر، تفاوت هیبریدها، تمامبرقیها، تولید کارخانهها و بازارهای جهانی قرار دارد.
یک جابهجایی مهم، در بازاری مشخص
گزارش ۲۲ اکتبر ۲۰۲۶ انجمن خودروسازان اروپا، ACEA، نشان میدهد در ژانویه تا سپتامبر، خودروهای تمامبرقی ۲۲٫۷ درصد ثبت خودروهای سواری نو اتحادیه اروپا را به خود اختصاص دادهاند؛ سهم دسته بنزینی ۲۱٫۲ درصد بوده است. تعداد تمامبرقیهای ثبتشده به ۱٬۹۳۱٬۴۶۵ دستگاه رسید، در حالی که شمار خودروهای دسته بنزینی ۱٬۸۰۲٬۰۷۸ دستگاه بود. این اعداد درباره ثبت خودرو نو در اتحادیه اروپا هستند، نه کل خودروهای در حال تردد، بازار دستدوم یا تمام کشورهای اروپایی. با وجود این جابهجایی، رتبه اول همچنان در اختیار هیبریدهاست: سهم HEV به ۳۶٫۳ درصد رسیده و پلاگینهیبریدها نیز ۱۰٫۱ درصد سهم دارند. کل بازار نسبت به نهماهه مشابه سال قبل ۵٫۷ درصد رشد کرده است. ACEA همزمان از افت ۱۹٫۱ درصدی تعداد ثبت دسته بنزینی و افت ۱۹٫۵ درصدی دیزل خبر میدهد. بنابراین رشد بازار با تغییر ترکیب قوای محرکه همراه بوده است، نه افزایش یکنواخت همه دستهها.
چرا تعریف «برقی» مهم است؟
در این آمار، «تمامبرقی» فقط به گروه BEV اشاره دارد. وقتی دسته BEV از دسته بنزینی جلو میزند، نمیتوان نتیجه گرفت که همه خودروهای دارای موتور احتراقی به حاشیه رفتهاند. هیبریدهای معمولی و پلاگینهیبریدها هم موتور احتراقی دارند، اما در آمار جداگانه شمرده میشوند. مخلوطکردن این گروهها میتواند معنای خبر را عوض کند. همچنین سهم بازار و تعداد ثبت، دو پرسش متفاوت را پاسخ میدهند. سهم میگوید هر دسته چه بخشی از کل را گرفته است؛ تعداد میگوید چند دستگاه ثبت شدهاند. برای خواندن روند باید هر دو را کنار هم دید. افزایش سهم یک دسته، بهتنهایی رشد تعداد آن را ثابت نمیکند و تغییر تعداد هم بدون اندازه کل بازار تصویر کاملی نمیسازد. در این مطلب، هرجا از رشد یا افت صحبت میشود، دوره مقایسه نیز مشخص شده است.

آلمان؛ تقاضای برقی بالا، فشار بر تولید
گزارش انگلیسی VDA با تاریخ درجشده ۴ اکتبر ۲۰۲۶، زاویه دیگری از بازار را نشان میدهد. در سپتامبر، ۲۵۶٬۷۷۴ خودروی سواری نو در آلمان ثبت شد؛ رشد سالانه گردشده آن ۹ درصد بود. ثبت تمامبرقیها به ۸۸٬۵۹۹ دستگاه رسید و حدود ۹۵ درصد بالا رفت. سهم گروه «برقی» در تعریف این گزارش، شامل BEV، PHEV و FCEV، به ۴۵٫۳ درصد رسید؛ این عدد فقط سهم تمامبرقیها نیست. در همان گزارش، تولید سواری در خاک آلمان طی نه ماه نخست سال ۳٬۰۳۴٬۹۰۰ دستگاه اعلام شده، چهار درصد کمتر از دوره مشابه سال قبل. صادرات نیز با ۲٬۲۹۴٬۵۰۰ دستگاه، چهار درصد افت داشته است. VDA تولید نهماهه را ۱۵ درصد و ثبت خودرو نو را ۱۹ درصد پایینتر از سطح مشابه ۲۰۱۹ گزارش میکند. بخشی از دادهها موقتاند. نتیجه روشن این است که رونق یک گروه از تقاضا میتواند همزمان با فشار بر تولید و صادرات دیده شود؛ آمار، علت یگانه این همزمانی را ثابت نمیکند.
ثبت، فروش، تولید و سفارش یک چیز نیستند
دادههای بازار خودرو اغلب در یک تیتر کنار هم قرار میگیرند، در حالی که هرکدام مرحله متفاوتی را اندازه میگیرند. خودرویی که سفارش آن ثبت شده، ممکن است هنوز ساخته یا تحویل نشده باشد. تولید کارخانه هم الزاماً به فروش همان ماه در بازار داخلی تبدیل نمیشود و بخشی از آن ممکن است صادر شود. برای همین، گزارش ثبت خودروهای نو در یک کشور را نباید مستقیم معادل عملکرد تمام کارخانههای آن کشور گرفت. تغییر ترکیب برندها، مسیر صادرات و فاصله زمانی سفارش تا تحویل هم باید در تحلیل جداگانه بررسی شود. در این گزارش از اعداد ACEA برای شناخت ترکیب ثبت در اتحادیه اروپا و از داده VDA برای نشاندادن تفاوت بازار داخلی و فعالیت صنعتی آلمان استفاده شده است. این دو منبع مکملاند، اما جای یکدیگر را نمیگیرند.
در مقیاس جهان، داستان فقط اروپا نیست
گزارش Global EV Outlook 2026 آژانس بینالمللی انرژی، IEA، برای مقایسه جهانی به سال کامل ۲۰۲۵ نگاه میکند. طبق این گزارش، فروش خودروهای برقی در جهان از ۲۰ میلیون دستگاه گذشت و به یکچهارم فروش خودروهای نو رسید. تعریف خودرو برقی در این بخش شامل تمامبرقی و پلاگینهیبرید است؛ آن را نباید با دسته BEV گزارش ACEA یکسان گرفت. چین با فروش بیش از ۱۳ میلیون خودروی برقی، نزدیک ششدهم فروش جهانی این گروه را در اختیار داشت و سهم برقیها در بازار داخلی آن به حدود ۵۵ درصد رسید. IEA همچنین تفاوت آشکاری میان مناطق ثبت میکند: اروپا در ۲۰۲۵ رشد داشت، اما سهم بازار آمریکا کمی کمتر از ده درصد و نسبتاً باثبات بود. بنابراین یک روند جهانی میتواند در کشورهای مختلف با سرعت متفاوت پیش برود. ارقام این بخش درباره سال ۲۰۲۵ هستند و نباید با داده نهماهه ۲۰۲۶ اتحادیه اروپا در یک جدول بدون برچسب زمانی مخلوط شوند.
پیشبینی ۲۰۲۶ را با نتیجه سال اشتباه نگیریم
IEA در گزارش منتشرشده در ماه مه، فروش جهانی خودروهای برقی در ۲۰۲۶ را حدود ۲۳ میلیون دستگاه و سهم آن را ۲۸ درصد پیشبینی کرده است. این یک برآورد مبتنی بر اطلاعات و شرایط زمان انتشار است، نه نتیجه نهایی سال و نه آمار قطعی اکتبر. گزارش برای اروپا رشد بیشتری انتظار داشت، اما همزمان درباره اثر شرایط اقتصادی و سیاستها بر چشمانداز هشدار میداد. خلاصه اجرایی گزارش نشان میدهد حتی ابتدای سال هم تصویر یکدستی وجود نداشت: فروش جهانی سهماهه نخست حدود ۳٫۹ میلیون دستگاه و هشت درصد کمتر از دوره مشابه سال قبل بود، در حالی که برخی مناطق رشد قابل توجهی داشتند. چنین تفاوتی یادآور میشود که رشد بلندمدت یک فناوری، حرکت مستقیم و بدون نوسان همه بازارها را تضمین نمیکند. هنگام استفاده از پیشبینی، باید تاریخ تهیه، فرضها و فاصله آن تا داده واقعی تازهتر مشخص بماند.
این روند برای خواننده بازار خودرو چه میگوید؟
برای فعال بازار، ارزش این گزارش در شناخت ترکیب تقاضاست، نه استخراج یک پیشبینی فوری درباره قیمت خودرو در ایران. تغییر سهم پیشرانهها در بازار مبدأ میتواند موضوع بررسی سبد محصول، آموزش فنی و خدمات پس از فروش باشد؛ اما این دادهها بهتنهایی درباره امکان واردات یک مدل، هزینه نهایی، تأمین قطعه یا ارزش فروش آینده در مقصد پاسخ نمیدهند. پیش از استفاده تجاری از چنین خبری، سه سؤال را جدا نگه داریم: داده دقیقاً مربوط به کدام بازار و دوره است؟ محصول موردنظر در کدام گروه آماری قرار میگیرد؟ برای تصمیم محلی چه اطلاعات دیگری هنوز لازم است؟ پاسخ به این سؤالها جلوی تعمیمهای سریع را میگیرد. پیام اصلی آمار نهماهه اتحادیه اروپا روشن است: ترکیب ثبت خودروهای نو در حال تغییر است، اما هیبریدها همچنان بزرگترین دستهاند و وضعیت صنعت را باید فراتر از یک تیتر درباره برقیها خواند.
ترجمه گزیده و تدوین تحلیلی از گزارشهای انگلیسی ACEA، VDA و IEA؛ منابع بررسیشده در ۱۳ آبان ۱۴۰۵. دادههای هر بخش با دوره و محدوده جغرافیایی خودش بیان شده است.
تماشای ویدئوی رسمی تولید خودرو در کارخانه تسویکاو فولکسواگن ↗
این ویدئو برای آشنایی تصویری با تولید خودرو است، نه مدرک آمار ACEA. فقط پیوند صفحه رسمی ارائه شده است.
اعتبار تصویر شاخص: TeslaModel3ChargingStation3 — تصویر آرشیوی و موضوعی یک خودروی تمامبرقی در کانادا؛ این خودرو شاهد آمار ثبت اتحادیه اروپا یا موجودی شرکت نیست. عکس Raysonho @ Open Grid Scheduler / Grid Engine، ویکیمدیا کامنز، CC0 1.0. تغییرات فنی: تغییر اندازه و تبدیل خودکار به WebP.